Intra, czyli badanie śródoperacyjne

Badanie śródoperacyjne, określane mianem „intra” lub „doraźnego”, to dość trudna procedura, która polega na badaniu mikroskopowym opracowanego wycinka ze zmiany lub analizie i ocenie makroskopowej materiału tkankowego. Ten rodzaj badań wykonywany jest w trakcie operacji, gdy istnieje konieczność pozyskania dodatkowych informacji niezbędnych do podjęcia kluczowych decyzji związanych z realizacją zabiegu.

Kiedy wykonywane są badania śródoperacyjne?

Jak już zostało wspomniane, badania śródoperacyjne wykonywane są w czasie operacji. Decyzja o konieczności przeprowadzenia tych badań podejmowana jest przez chirurga, który podczas zabiegu stwierdza niepokojącą zmianę, wymagającą rozpoznania. Celem badania intra jest określenie charakteru zmiany – złośliwego lub niezłośliwego. Jeśli zostanie wykluczony złośliwy charakter zmiany, można uniknąć rozległej operacji. Jeżeli jednak zmiana okaże się złośliwa, operacja zostanie rozszerzona o wycięcie całej zmiany. Ewentualnie, gdy operacja jest już zakończona, a chirurg zaszył pacjenta, badanie intra jest niezbędne do podjęcia decyzji o ponownym „otwarciu”.

Badania śródoperacyjne najczęściej przeprowadzane są w przypadku guzów piersi (najczęściej przesyłany materiał) i jajnika (torbiele, zmiany lite). Rzadziej zdarzają się wycinki z jądra, skóry, wątroby czy macicy. Do badań kwalifikują się też próbki tkanek kostnych, narządy do przeszczepu (transplantacji).

Specyfika badań śródoperacyjnych

Badanie śródoperacyjne jest dość trudne. Po pierwsze, muszą być wykonane przez doświadczonego histopatologa, eksperta w dziedzinie, której dotyczą badania. Po drugie, konieczne jest przeprowadzenie całej procedury w stosunkowo krótkim czasie z zastosowaniem specjalistycznego sprzętu. Celem działań jest rozpoznanie, lecz wykluczenie lub potwierdzenie złośliwej zmiany. Na tej podstawie nie można nawet potwierdzić obecności zmiany nowotworowej łagodnej. Hepatolog potwierdza jedynie w swoich wynikach, czy komórki nowotworowe złośliwe zostały stwierdzone, czy też nie. Nie zawsze jednak badanie intra pozwala jednoznacznie określić, czy zmiana ma charakter łagodny, czy złośliwy. Niekiedy konieczne okazuje się odroczenie operacji na czas późniejszy.

W badaniach śródoperacyjnych istotną rolę odgrywa czas. Przeprowadzenie całej procedury zwykle wynosi średnio od 15 do 45 minut, jedynie w przypadku pobrania licznych wycinków ulega wydłużeniu do 60 minut (dla porównania: standardowe badanie histopatologiczne trwa od 3 do 4 dni). Nie ulega więc wątpliwości, że wszystkie czynności powinny być wykonane możliwie jak najszybciej.

Samo badanie intra składa się z kilku etapów (w dużym skrócie):

  • pobranie wycinków od pacjenta,
  • dostarczenie materiału do laboratorium,
  • przygotowania materiału do badania mikroskopowego,
  • przeprowadzenie badania mikroskopowego,
  • wydanie wyniku,
  • powiadomienia lekarza prowadzącego operację o wyniku.
Intra, czyli badanie śródoperacyjne